Informacje

26 CZERWIEC 2013

Urazy więzadeł bocznych stawu skokowego.

Na stronie Maratonu Inspiracji rozpoczeliśmy jakiś czas temu akcję związaną z dbaniem o stopy - zarówno w aspekcie higienicznym jak też sportowym. W jednym z wywiadów lekarz podolog wskazywała na możliwe kontuzje związane ze stopami. Dziś chcielibyśmy opisać jeden z najczęstszych urazów stawu skokowego - uszkodzenie więzadeł bocznych. Zwykle dochodzi do niego w momencie wykonywania czynności związanych z nagłą zmianą kierunku (zwłaszcza na niestabilnym podłożu). 
 
Więzadła po stronie bocznej stawu skokowego - w stosunku do strony przyśrodkowej - są słabsze, a niestabilność większa. W związku z tym, zdecydowanie częściej dochodzi do urazów inwersyjnych (zgięcie podeszwowe, supinacja i przywiedzenie) niż ewersyjnych (zgięcie grzbietowe, pronacja i odwiedzenie). Po urazie trzeba dokonać diagnostyki różnicowej w celu wykluczenia złamania w rejonie stawu skokowego i dokładnego zlokalizowania uszkodzenia. Jest to bardzo ważne, gdyż źle prowadzona rehabilitacja może utrwalać lub pogłębiać występujące objawy, zwiększać ryzyko powtórnych urazów i zmniejszać aktywność sportową.
 
Podstawę badania stanowi dobrze przeprowadzony wywiad. Możliwość poruszania się z obciążeniem masą ciała bezpośrednio po urazie (z narastającym bólem i obrzękiem), może wskazywać, że nastąpiło skręcenie, a nie złamanie. Natomiast, mechanizm uszkodzenia (inwersja, ewersja), lokalizacja bólu, obrzęku i zasinienia, wskazuje na uszkodzone więzadło. Jeżeli przednio-boczna część stawu skokowego stanowi miejsce występowania objawów, może to świadczyć o urazie więzadła skokowo-strzałkowo przedniego (najczęstsze). Uszkodzeniu temu może towarzyszyć dźwięk pęknięcia lub chrupnięcia jednak nie ma on sam w sobie większego znaczenia. 
 
Wyróżniamy trzy stopnie uszkodzenia więzadeł: I – brak nadmiernego rozluźnienia więzadeł; II – zwiększone rozluźnienie, ale twardy opór końcowy; III  - znaczne rozluźnienie, bez wyraźnego oporu końcowego. Wszystkim stopniom uszkodzenia najczęściej towarzyszy ból, nadmierna wrażliwość oraz obrzęk, który narasta szybko po urazie, aczkolwiek może się zdarzyć, że wystąpi on dopiero po paru godzinach (w III stopniu po ustąpieniu pierwszych objawów, mogą one być najmniejsze).
 
Postępowanie po urazach więzadeł bocznych stawu skokowego możemy podzielić na kilka etapów. Postępowanie wstępne polega na zastosowaniu metody RICE (Rest, Ice, Compression, Elevation – odpoczynek, schłodzenie, kompresja, uniesienie). Celem tej metody jest zmniejszenie obrzęku, wylewu i eliminacja bólu. Terapia przeciwbólowa polega m.in. na terapii tkanek miękkich, mobilizacji, plastrowaniu. Obciążanie kończyny zaraz po urazie najczęściej jest utrudnione w związku z czym może być konieczne zastosowanie kul. Aczkolwiek po upływie 24 godzin powinno się rozpocząć obciążanie uszkodzonej kończyny, wykorzystując prawidłowy wzorzec ruchowy. Dodatkowo, należy wprowadzić rozciąganie, mobilizacje stawu skokowego, skokowego dolnego i stawów śródstopia, w celu przywrócenia prawidłowego zakresu ruchu. Co więcej, można nawet wprowadzić rower stacjonarny (przy zmniejszonych dolegliwościach bólowych).  Ćwiczenia czynne oporowe są wykonywane w momencie ustąpienia dolegliwości bólowych w celu przywrócenia prawidłowej siły mięśniowej. W szczególności powinno się zwrócić uwagę na ćwiczenia mięsni wykonujących ewersję stopy w warunkach zgięcia podeszwowego.  Trening propriocepcji powinien być wprowadzony jak najwcześniej w celu odtworzenia czucia głębokiego i stabilizacji. W momencie ustąpienia dolegliwości bólowych, przywrócenia zakresu ruchu i siły mięśniowej zasadne jest wprowadzenie treningu funkcjonalnego charakterystycznego dla danej dyscypliny. Postępowanie rehabilitacyjne różni się czasem trwania poszczególnego etapu w zależności od stopnia uszkodzenia. W przypadku uszkodzenia III stopnia początkowo powinno się wprowadzić 6 tygodniową próbę terapii zachowawczej. W momencie, gdy pomimo prawidłowo przeprowadzonej rehabilitacji  pacjent odczuwa dolegliwości bólowe oraz incydenty niestabilności, wskazana jest rekonstrukcja więzadeł bocznych stawu skokowego. 
 
Katarzyna Stańczak
Absolwentka Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. Obecnie na studiach doktoranckich UM w Łodzi i studiach podyplomowych z zakresu przygotowania motorycznego w grach zespołowych w Katowicach. Zajmuje się głownie pacjentami z dolegliwościami narządu ruchu (po urazach, operacjach ortopedycznych, z zespołami bólowymi) wykorzystując terapię tkanek miękkich, trening funkcjonalny i elementy terapii manualnej holistycznej.
 

Najnowsze historie